جمال الدين محمد الخوانساري
479
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
6683 قد نصحتم فانتصحوا ، وبصّرتم فابصروا ، وارشدتم فاسترشدوا . بتحقيق كه نصيحت كرده شدهايد پس قبول كنيد نصيحت را ، وبينا كرده شدهايد پس ببينيد ، وراه راست نموده شدهايد پس فرا گيريد آنرا ، اين نيز مضمون فقرهء سابق است . 6684 قد دللتم ان استدللتم ، ووعظتم ان اتعظتم ، ونصحتم ان انتصحتم . بتحقيق كه راه نموده شدهايد اگر راه بجوئيد ، وپند داده شدهايد اگر پند پذيريد ، ونصيحت كرده شدهايد اگر قبول نصيحت كنيد ، اين هم مضمون فقرههاى سابق است ومراد اينست كه : راه نمودهايم شما را آن قدر كه بس باشد اگر راهجو باشيد ، وپند داده شدهايد آن قدر كه كافى باشد از براي آگاهى شما اگر پند پذيريد ، وهمچنين نصيحت كرده شدهايد بقدرى كه بس باشد اگر قبول نصيحت كنيد . 6685 قد لعمري يهلك في لهب الفتنة المؤمن ، ويسلم فيها غير المسلم . بتحقيق قسم بعمر خودم كه هلاك مىشود در افروختن فتنه مؤمن ، وسالم مىماند در آن غير مسلم ، قسم بعمر خوردن شايع بوده ميانهء فصحاء عرب حتى اين كه در قرآن مجيد نيز واقع شده « لعمرك إنهم في سكرتهم يعمهون » قسم بعمر تو اى محمد كه ايشان در مستى خود مىگردند حيران . پوشيده نيست كه بنا بر آنچه در بعضي أحاديث وارد شده كه « حق تعالى قسم مىخورد از خلق خود به آن چه خواهد ونيست مر غير خدا را اين كه قسم بخورد مگر باو » بايد كه حمل شود اين بر تقدير صحت نسبت آن بآن حضرت صلوات اللّه وسلامه عليه بر اين كه مراد بآن قسم نيست بلكه مجرّد اجراء كلام بر وفق متعارف مردم از براي مجرّد تأكيد وتحقيق ، يا اين كه حمل شود آن بر كراهت هر گاه مصلحتى در آن